AHMET DOKUZOĞLU

                                         Şair­­­-Yazar

                                              1956

Bugün sanat köşemizde, sizlerle birlikte, değerli yazar Ahmet Dokuzoğlu’nu tanıyacağız…

DEMİRCAN: Sayın Ahmet DOKUZOĞLU sanat köşemize hoş geldiniz.

DOKUZOĞLU: Hoş gördük efendim.

Her yazara sorulabilecek olan bir soru ile başlamak istiyorum; Neden yazıyorsunuz?

Sayın Demircan, elbette ki birilerinin tehdidiyle yazmıyoruz. Zaten istense de zorlamayla yazı yazılmaz. Eğer zorlamayla yazılsaydı, herkes yazar olabilirdi. Ama etrafımızda o kadar da çok yazar yok. Araştırmalara göre ülkemizde on bin kişiye bir yazar düşüyor. Bu da gösteriyor ki yazar olmak kolay iş değil. Yazar olmak için önce sevmek lazım. Sonra okumak lazım. Daha sonra bir amaç olmalı. En son da biraz cesaret ve para lazım. Bu işe biraz inat uğruna da girdim sayılır. Şöyle ki, çocukların kitaplarına bakıyorum, ne doğru dürüst bir şiir ne de doğru dürüst bir hikâye var. (Tabii ki hepsi değil.) O saçma sapan hikâyelerle ve şiirlerle yetişen çocuklarımızın varacağı yer belli. Onun için çocuklarımıza sevecekleri bir şeyler vermeliyiz düşüncesinde oldum. Biz Karacaoğlan’la büyüdük. Bizim toplumumuzda Karacaoğlan’lama diye bir şey var. Şiir seven insanlar onun gibi söyleyerek hem şiiri sevdirirler, hem de şiir söylerler. Bu da gösterir ki insanımız şiir kültürünün içinde olurlar. Zaten bütün amaç insanları ortak hareket etmeye çağırmak değil mi? İşte sana bir vesile. Ayrıca biz Türk milletiyiz. Atalarıyla gurur duyan bizim gibi bir millet daha yok dünyada. Böyle olunca, atalarıyla saygı duyan, onlarla birlik beraberliği oluşturan hikâyelere ihtiyacımız var. Bunun en son örneklerinden biri Ömer Seyfettin’dir. Ne güzel hikâye onlar. Her okuyan insan bu milletin bir parçası olmaktan gurur duyuyor. İşte onun gibi bu milleti bir araya getirici hikâyeler, öyküler, şiirler, romanlar yazmalıyız ki, Atatürk’ümüzün “Ne mutlu Türküm diyene. “sözünün arkasında olsun.

Sayın Dokuzoğlu, gördüğüm kadarıyla şiir ve öykü yazıyorsunuz. Bunun yanında fıkra denemeleriniz de var. Aynı zamanda bir kamu bankasında yetkilisiniz. Bunları yakından tanıdığım için söylüyorum. Bütün bunlara nasıl zaman ayırabiliyorsunuz?

Bazı insanlar derdi de inanmazdım, 24 saat çalışıyorum diye. Gerçekten tam 24 saat çalışıyorum. Belli saatlerde mesaideyim. Eve gelip televizyonda haber vs den sonra kitap okuyorum. Yatarken geceleri,“Acaba ne yazmalıyım?” diye düşünüyorum. İnsanlara belki garip gelir, rüyalarımdan bile yararlandığım olmuştur. Geçenlerde de böyle bir şey oldu. Rüyamda bir yazıya başlamak istiyorum. Kafamdan geçen adaletsiz durumları yazıya dökmeye çalışıyorum. Yazıya giriş yapmak zor şeydir. İyi bir giriş, iyi bir sonuç getirir. Bu her yazarın başına gelir. Hele uzun yazmak istediğin bir yazı dizisi varsa o giriş daha da önemlidir. Yanlış bir girişte bocalarsın, sıkışırısın; yazamazsın. Günlerce kafamda soru işaretleri bırakan giriş cümlesini o gece gördüğüm rüyamda yaptım. Ve uyandığımda o kadar çok sevindim ki. Aylarca kafamı kurcalayan sorunun cevabını bulmuştum. Bütün bunlar gösteriyor ki yirmi dört saat çalışmaktayım.

Sayın Dokuzoğlu, bazen “yazmak istemiyorum” dediğiniz oldu mu?

Sayın Demircan, ben yalan söylenmesini sevmem. İkiyüzlülüğü sevmem. Yalakacılığı, insanlara kötülük yapmayı hiç sevmem. Kimse yüzüme karşı bunları söyleyemiyor ama yaptıkları hareketlerden seziyorum ve üzülüyorum. Gerçi o yapılanlar bizim gibi insanlara malzemedir de. Yine de üzülüyorum. Bazen yarışmalara katılıyoruz. Her yazarın, şairin hakkı bunlar. “Yazdıklarım acaba nasıl etki yapıyor?” düşüncesindendir bu. Birçok yerde gördüm ve yaşadım. Yarışmalarda başka şeyler istiyorlar. Yazının güzel olması değil de ödül verilenden beklenenler önem arz ediliyor. Satılan derginin tanıtımına, yazarın fikri, dini, dünyevi görüşlerine göre ödül veriliyor. Bu da beni üzüyor. Tam yazı yazmayı bırakayım diyorum, bir mektup geliyor ki onların verecekleri ödülün bin katı güzellikte. İşte o zaman diyorum ki, ben yanlış iş yapmıyorum. Bunlardan örnek verecek olursak; bir polis memuru arkadaşa 500 liraya bir kitap sattık. Onu da beraber çalıştığımız arkadaşlar sattı. Adam homurdanarak gitti. Belki de bana öyle geldi. Üç ay sonra geldi ve ne dedi biliyor musunuz? “Ya Ahmet Abı.” dedi. Senin kitabı bütün apartman okumak için sıraya girdi. Bu ne güzel bir övgü bilir misiniz? Bunun gibi birçok insan Türkiye’nin birçok yerinden arıyorlar. Bu bana yazma hevesi ve gücü veriyor. Onlara bin defa teşekkür ediyorum.

Sayın Dokuzoğlu, konumuz edebiyat. Bize biraz kitaplarınızdan bahseder misiniz?

Ben 70’li yıllardan bu yana şiir ve öykü yazıyorum. Her ne kadar çeşitli dergi ve gazetelerde yayımlanmışsa da ilk kitabımızı 1995 yılında çıkardık. ‘Al Sevgini’ adlı bir şiir kitabıydı bu. O güne kadar yazılmış ve elimde kalan şiirlerimin derlemesiydi. Daha sonra ‘Yıldız Elması’nı çıkardık. Ben bu kitaba ‘70’li yıllardaki yaşamımızın belgeseli’ diyorum. Çok tutulan bir kitap oldu. Kültür Bakanlığı’nca satın alındı. Bütün devlet kütüphanelerinde var. Daha sonra ‘Çukurova’dan Fıkralar’ kitabım çıktı. Kitap çıktı, kriz oldu. İnsanlar o yıldan sonra gülmeyi unuttular sanki. Öyle olunca da dağıtım işi biraz yavaş oldu. Daha sonra ‘Ana Ocağı’ ve ‘Ayna Çiçeği’ kitaplarımızı bastık.

Bunlar çok güzel çalışmalar, yazarlık çalışmalarınız iyi gidiyor diyebilir miyiz?

İyi gidiyoruz da o başta konuştuğumuz yere döndük. İki şey bir arada bazen zor gidiyor. Kitap tanıtmakla, çalışmak. İster istemez birini ihmal ediyorsun. O da kitaba zarar veriyor.

Yani satışlar istediğimiz gibi olmadı mı diyorsunuz?

Biraz da öyle. Gerçi yanımda satılacak kitabım da kalmadı ama. Okuyucuya yetiştiremediğim yerler çok. Bu da beni üzüyor. Ayrı bir adam istiyor kitap.

Çalışmalarınızı tek başınıza mı gerçekleştiriyorsunuz? Yani tabiri caizse “elimizden tutan yok” mu diyorsunuz?

İnsanlarımız henüz o kültürden biraz uzak. Kitaptan yararlanmayı bırak, ona el uzatmayı bile hoş görmüyorlar. Nerdeyse köstek olmaya çalışacaklar. Bunu da yapanlar ne yazık ki bu topluma yön vermeye çalışan insanlar. Adam siyaset yapıyor. Ona gidip “Şu kitabı okur musun?” diyorum. Bana ne cevap veriyor biliyor musunuz? “Ben hayatımda bir kitap bile okumamışım.” Böyle siyasetçilerden ne beklersiniz. Zaten o kişiler de siyasetçilerin ayak takımı olmadan ileri gidemiyor. Neyse, o bizim işimiz değil. Bizim işimiz bu topluma bir kelime olsun öğretmek. Bir kelime, okumayı sevdirmek. Ondan sonrası, toplumun işi.

Peki, Ahmet Bey, Orhan Pamuk için ne düşünüyorsunuz? Biliyorsunuz kendisi Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü. Geçenlerde okuduğum bir habere göre; bu ödülü aldıktan sonra Pamuk’un kitap satışları Türkiye’de ve diğer ülkelerde artmış. Bütün bu konularda ne düşünüyorsunuz?

Orhan Pamuk’un söylediği sözler kendisini bağlar. Bir yanlışlık varsa belgeleriyle yüzüne vurulur. Çürütülür sözleri. Yalnız şunu söylemeliyim. Kitabım satılsın diye bu tip yalakalık iyi bir şey değil. Bugün Avrupa’da ikide bir Ermeni soykırımı lafı ediliyorsa bu onların kitaplarında yazdıkları yalakalıktandır. Bu tip teklifler bana da geldi. Bazı çevreler onlarla olmam karşılığında kitaplarıma sahip çıkacaklarını, ismimi dünyaya duyuracaklarını söylediler. Ben düşünmeden reddettim. Şahidim Abdulkadir Kaçar’dır.

Yolda ne gibi çalışmalar var?

Yolda çok şey var. Romanım bitmek üzere, emekliliğimi bekliyorum. Ayrıca öykü dizisine devam ediyorum. 1900’lü yılların her on yılına iki öykü hazırlıyorum. Şu anda ellili yıllara geldim. İlginç bir serüven. Herkes okumalı. Yalnız şiir yazmaya ara verdim. Şiir yazma toplumu açmıyor. Şiirin dünyası kapandı Türkiye’de. Herkes belli yerlere çekiyor şiiri. Kimse kimseyi dinlemiyor. Kimse de onları dinlemiyor. Bir garip durum. Konuşmaya başlasam çok tabular yıkılır. Elbet onunda bir gün zamanı gelecek. Şiir hak ettiği yeri bulacak.

Ahmet Bey, “Kimse kimseyi dinlemiyor” diyorsunuz. Peki, bu konuda toplumdan beklentileriniz nedir?

Sayın Demircan, ben toplumdan bir şey istemiyorum. Toplumla bir sorunum yok. Yetiştiğim yerler bana sevgisini gösteriyor. Benim sorunum elimi topluma uzatmamı sağlayacak yerlerle. Belediye başkanlarında, kültür müdürlüklerinde. Radyolarımızda, televizyonlarımızda, gazetelerimizde, köşe yazarlarımızda. Bunlar kim, ne yazıyor, gerekli desteği vermelidirler. Bizler olmazsak birileri bu yerleri doldurur. Sonra da içinden çıkılamayacak durumlar meydana gelir. Herkes yetkisine, makamına göre sanatçısına sahip çıksın. Sanatsız bırakmasınlar ülkeyi.

Sayın Dokuzoğlu, bu güzel sohbetiniz için çok teşekkür ediyoruz. Uygun görürseniz sohbetimize bir şiir ile son verelim.

Neden Olmasın!

İNSANI ARAMIŞ TÜM İNSANLAR

Güneş kaybolmuş

Sönmüş yıldızlar tek tek

Bir beyaz bulut sarmış her yanı

Dağ beyaz,

Taş beyaz,

Deniz dersen bembeyaz,

Bir rüzgâr esmiş delice

Gelmemiş sanki hiç yaz…

İnsanlar dolmuş maden ocaklarına,

Ellerinde maden,

Ayaklarında maden,

Ceplerinde maden,

Kimileri sapsarı,

Kimileri bembeyaz,

Kimileri simsiyah,

Yokmuş orda hiç gülen…

Yeşili aramış tüm insanlar,

Denizi aramış tüm insanlar,

İnsanı aramış tüm insanlar,

Ne gelen varmış ne giden…